Pokazywanie postów oznaczonych etykietą mąka starogardzka. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą mąka starogardzka. Pokaż wszystkie posty

14 lipca 2015

Schrzaniony chleb

Print Friendly and PDF
Schrzaniony chleb

Życie na wsi trwa. Jaskółki latają, trochę dalej bocian planuje przyziemić, pod werandą czai się kocia matka z trzema maluchami, która zwiedziała się, iż nowi do wsi przyjechali i codzień rano i wieczór przychodzi nas hipnotyzować wzrokiem. Za płotem dżungla chwastów, a wsród nich ... chrzan. No i mnie podkusiło :)
Nie brałem się oczywiście za wykopywanie chrzanu i jego tarcie, poszedłem na łatwiznę. To znaczy w najbliższym sklepie kupiłem słoiczek chrzanu staropolskiego. Jako bazę wybrałem ciasto, które wykorzystałem ostatnio przy pieczeniu bułek z czosnkiem. Ponieważ jednak, jak wyczytałem z etykiety na słoiku, chrzanu w chrzanie jest tylko połowa, zwiększyłem ilość mąki i zmniejszyłem ilość płynów w przepisie. Ale i tak ciasto nadawało się na foremkowca.
Podczas pieczenia w całej kuchni panował delikatny, jakby lekko kwaśno-słodkawy zapach chrzanu, który w chlebie pozostał wyczuwalny nawet po jego wystygnięciu. A w smaku? Po prostu super. Najlepiej o tym świadczy to, że akurat przyszli sasiedzi, którzy na miejscu zjedli jeden mały bochenuś, drugi wzięli w niewolę do siebie na rano, i na odchodne stwierdzili, że w końcu upiekłem prawdziwy wiejski chleb :)
Chleb upiekłem w jednej większej foremce (24x10x8) i dwóch mniejszych (18x10x7). Trzeba pamiętać, że mniejsze foremki należy parę minut wcześniej wyjąć z piekarnika.

Na koniec mała zabawa słowna - po raz pierwszy, w sensie poztywnym, schrzaniłem chleb :D


Zaczyn:
  • 40 g zakwasu żytniego razowego
  • 180 g mąki pszennej chlebowej
  • 110 g letniej wody
Do odświeżonego 12 godzin wcześniej zakwasu dodaj mąkę i wodę, a następnie dokładnie wymieszaj. Odstaw w przykrytym pojemniku na 12 godzin w temperaturze ok.21 °C.


Ciasto chlebowe (2 duże foremki, lub 1 duża i 2 mniejsze):
  • 290 g zaczynu
  • 660 g mąki pszennej chlebowej
  • 90 g mąki rżanej starogardzkiej
  • 350 g wody o temp. pokojowej
  • 100 g maślanki o temp. pokojowej
  • 18 g świeżych drożdży 
  • 15 g soli
  • 190 g chrzanu tartego ze słoika

Przygotowanie chleba:
  1. Na początek rozpuść sól w wodzie, zaś w maślance drożdze. W dużej misce umieść zaczyn, wsyp mąki. Wlej wodę z solą i maślankę z drożdżami. Mieszaj mikserem lub robotem dopóty, dopóki składniki się nie połączą, a ciasto nie zacznie być zwarte. Wtedy stopniowo, łyżka po łyżce, dodawaj chrzan, i mieszaj do całkowitego połączenia się chrzanu z ciastem. Całkowity czas mieszania wynosi około 10 minut.
  2. Wyłóż ciasto na  oprószony mąką blat roboczy, uformuj luźną kulę. Włóż ją do natłuszonej miski. Odstaw ciasto do przefermentowania pod przykryciem na 2,5 godziny w temperaturze ok. 21 - 23 °C. Po pierwszej i drugiej godzinie wyjmij ciasto na blat roboczy, rozciągnij i złóż, umieść z powrotem w misce i kontynuuj jego wyrastanie. Ciasto jest dość luźne, więc blat roboczy musi być oprószony mąką.
  3. Po dwóch i pół godzinie fermentowania wyłóż ciasto na blat roboczy. Uformuj z niego bochenki i przełóż do foremek. Odstaw ciasto do końcowego wyrastania w temperaturze ok. 21 - 23 °C na około 1 - 1,5 (do podwojenia się objętości ciasta - kiedy to ciasto dotrze do górnego rantu foremek). Czas wyrastania jest oczywiście zależny od temperatury otoczenia.
  4. Nagrzej piekarnik do 250 °C. Przed włączeniem piekarnika wstaw do niego pojemnik żaroodporny z wodą. W czasie gdy piekarnik się nagrzewa, oprósz delikatnie górę chleba maką. Po nagrzaniu się piekarnika wyjmij pojemnik z wodą, zmniejsz temperaturę do 240 °C i wstaw chleb. Piecz w tej temperaturze ok. 40 minut (chleb w półkilogramowych foremkach piecz około 5 minut krócej). Na 3 - 4 minuty przed końcem pieczenia przełącz piekarnik na dolną grzałkę, aby spody chlebków ładnie się podpiekły.
  5. Upieczony chleb (pukanie w jego spód daje głuchy odgłos) wyjmij go z foremki i całkowicie ostudź na kratce.
Jeden większy i dwa mniejsze
Jeden większy i dwa mniejsze
Chlebowa perspektywa z krzakami i niebem w tle
Chlebowa perspektywa z krzakami i niebem w tle
Kromki w artystycznym nieładzie
Kromki w artystycznym nieładzie
A to schrzaniony miękisz
A to schrzaniony miękisz
 Domowe pieczywo na zakwasie
inspirował przepis Bułki na zakwasie żytnim, z pieczonym czosnkiem.

06 maja 2014

Starogardzki, AleWorek - akcja!

Print Friendly and PDF
Starogardzki w AleWorku.

Cudze chwalicie, swego nie znacie. Pieczemy fugaski, skony, biove, nawet chleb rosyjski, często zapominając o tym, że możemy piec nasze wspaniałe, pyszne, aromatyczne, polskie chleby. Tak więc dzisiaj przypomnę chleb, który kiedyś gościł często na naszych stołach, a dzisiaj próżno szukać w internecie przepisu na niego, a w sklepie znaleźć go nie lada jest wyczynem. Chleb starogardzki - produkowany z mąki starogardzkiej (żytnia 1850), na zakwasie, z dodatkiem drożdży i soli. Bardzo smaczny żytni chleb, zbliżony smakiem i zapachem do chleba razowego, pieczony w prostokątnych foremkach. Tradycyjnie owijany papierową banderolą. I jego pierwowzorem jest chleb Steimnetza.
Na szczęście udało mi się znaleźć recepturę, aczkolwiek w miejscu, którego się nie spodziewałem. Mąkę udało mi się kupić, więc do roboty - zaprzęgnięty do pracy został zakwas żytni razowy (powinien być starogardzki, ale niech ta drobna zmiana zostanie mi wybaczona). Ciasto prowadzone metodą pięciofazową, w której ważne są czasy trwania każdej fazy, temperatura i proporcje użytej mąki i wody. Podane ilości składników wystarczają na jeden bochenek, który piekłem w prostokątnej foremce 23x13 cm.
Wiemy o tym, że chleba nie przechowujemy w lodówce, ani w siatce foliowej. W lodówce czerstwieje szybko, w folii zaś pleśnieje. Od biedy można, pokrojony na kromki, schować do zamrażarnika. Jest wtedy dłużej świeży i smaczny. Po wyciągnięciu z zamrażarnika trzeba go jednak szybko zjeść. Tym razem po upieczeniu chleb wylądował w AleWorku. Tak jak nasze babcie kiedyś zalecały, przeleżał kilka dni schowany w ślicznym lnianym woreczku, specjalnie przygotowanym do „Wielkiego testowania AleWorka”. Jak pisze szefowa AleWorka, dzięki grubej, czysto lnianej tkaninie o właściwościach antybakteryjnych, antyalergicznych i pochłaniających wodę, AleWorki zabezpieczają chleb przed pleśnią, spowalniają proces jego wysychania. Chleb wyśmienicie się w nim przechowuje, ale o wynikach testowania AleWorka napiszę innym razem, bo teraz ....
...Akcja! Z wielką przyjemnością już teraz zapraszam Was do uczestnictwa w akcji „Pieczemy Polski Chleb". Jej celem jest przypomnienie sobie kilku przepisów na nasze, tradycyjne polskie pieczywo. Polacy nie gęsi, swoje chleby mają, patriotyczne pieczenie zacząć czas. Szczegóły o akcji można znaleźć tu.
Będzie nagroda - książka o chlebie, z której można nauczyć się piec ekologiczne chleby :)

Wpis znalazł się na listach Na zakwasie i na drożdżach, YeastSpotting i Panissimo.


Przedkwas:
  • 44 g dojrzałego zakwasu żytniego
  • 72 g mąki żytniej starogardzkiej (typ 1850)
  • 72 g letniej wody
Zakwas oczywiście powinien być dokarmiony 12 godzin wcześniej i odstawiony w temperaturze pokojowej. Do zakwasu (czyli zaczątku) dodaj mąkę i wodę, dokładnie wymieszaj, a po przykryciu folią spożywczą pozostaw do przefermentowania na 5-9 godzin w temperaturze ok. 24-26 °C. W przedkwasie następuje rozwój drożdży i fermentacji alkoholowej przy jednoczesnym rozwoju bakterii mlekowych. Faza ta stwarza optymalne warunki dla rozwoju drożdży.


Półkwas:
  • cały przedkwas
  • 145 g mąki żytniej starogardzkiej
  • 105 g letniej wody
Całość wymieszaj i po przykryciu folią spożywczą pozostaw w temperaturze 26-28 °C na 5-7 godzin. Im niższa temperatura, tym dłuższa fermentacja i na odwrót. W fazie tej chodzi o stworzenie optymalnych warunków dla rozwoju bakterii mlekowych przy jednoczesnym rozwoju drożdży. Gęsta konsystencja i czas trwania fazy sprzyjają intensywnemu rozwojowi bakterii mlekowych oraz wytwarzaniu się dużej ilości kwasu mlekowego.


Kwas:
  • cały półkwas
  • 145 g maki żytniej starogardzkiej
  • 145 g letniej wody
Po wymieszaniu składników pozostaw pod przykryciem na 3 godziny w temperaturze 28-29 °C. Zachodzi intensywny rozwój drożdży i bakterii kwasu mlekowego.


Ciasto chlebowe:
  • cały kwas.
  • 174 g mąki żytniej starogardzkiej
  • 80 g wody
  • 4 g świeżych drożdży
  • 8 g soli

Przygotowanie chleba:
  1. Drożdże rozpuść w wodzie, sól wymieszaj z mąką, wszystko dodaj do kwasu i bardzo dokładnie wymieszaj kopyścią.
  2. Prostokątną foremkę (23 x 13 cm) dobrze wysmaruj olejem lub smalcem. Przełóż ciasto do foremki, powinno zająć około połowę wysokości foremki. Odstaw do ostatecznej fermentacji pod przykryciem na około 1 godzinę w temperaturze 30-32 °C (u mnie sprawdza się zamkniety piekarnik z włączonym oświetleniem). Ciasto będzie dobrze wyrośnięte, jeśli jego środek będzie około 0.5 - 1 cm ponad górny rand foremki.
  3. W celu zaparowania piekarnika włóż do niego żaroodporny pojemnik z zimną wodą, po czym nagrzej piekarnik do 250 °C. Włóż chleb do rozgrzanego piekarnika i piecz około 60 minut. Po pierwszych 15 minutach wyjmij pojemnik żaroodporny z wodą. Ostatnie 2-3 minut piecz na dolnej grzałce, wtedy skórka na spodzie chleba ładnie się przypiecze. Kontroluj pieczenie, i jeśli góra chleba się zbytnio przypieka, przykryj chleb folią aluminiową.
  4. Wyjmij chleb z piekarnika i ostudź na kratce. Pozostaw na 12 godz. przed pokrojeniem.
Tuż po włożeniu do foremki, przed końcowym wyrastaniem.
Tuż po włożeniu do foremki, przed końcowym wyrastaniem.


Koniec wyrastania, zaraz jazda do piekarnika.
Koniec wyrastania, zaraz jazda do piekarnika.
Bezposrednio po upieczeniu.
Bezpośrednio po upieczeniu.
Starogardzki w AleWorku.
Starogardzki w AleWorku.
inspirowało Zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 11 maja 1959 r.

22 lutego 2014

Chleb jaglany mleczny

Print Friendly and PDF
Chlebuś jaglany mleczny

Chleb z kaszą jaglaną. Trochę więcej smaku, trochę więcej zdrowia i jeszcze na dodatek wesołe, żółte kropki sąsiadujące z dziurami wyprodukowanymi przez pracowity zakwas żytni.
W ramach próby użyłem mąki starogardzkiej (dopiero co udało mi się ją dostać), ale w razie jej braku, oczywiście z powodzeniem można użyć zwykłej mąki żytniej razowej, bez jakichś większych zmian smaku chleba.
Podane w przepisie ilości składników pozwalają zrobić chleb w dwóch foremkach 24x13 cm. Pozwoliłem sobie jednak zrobić jeden duży chleb i dwa małe w foremkach 14-centymetrowych. Trzeba jednak pamiętać, że mniejsze chlebki należy trochę wcześniej wyjąć z piekarnika, aby się zanadto nie spiekły.
Wpis znalazł się na listach Na zakwasie i na drożdżach i YeastSpotting.

Składniki na zaczyn:
  • 150 g zakwasu żytniego razowego
  • 150 g letniego mleka pełnego (świeże lub pasteryzowane)
  • 100 g mąki pszennej chlebowej
  • 50 g mąki żytniej starogardzkiej
Odświeżony 12 godzin wcześniej zakwas wymieszaj z mlekiem. Dodaj mąki, dokładnie wszystko wymieszaj i odstaw pod przykryciem do fermentacji na 8 godzin.


Kasza jaglana:
  • 100 g kaszy jaglanej
  • 250 g mleka pełnego (świeże lub pasteryzowane)
Zagotuj kaszę na mleku. Gdy tylko mleko zawrze, odstaw kaszę pod przykryciem na 8 godzin - taki sam czas, jak zaczyn.


Składniki:
  • cały zaczyn
  • cała kasza z mlekiem
  • 275 g mąki pszennej chlebowej
  • 10 g soli
  • 10 g słodu jęczmiennego
  • 10 g oliwy

Przygotowanie chleba:
  1. W dużej misce wymieszaj przesianą mąkę pszenną, zmielony słód i sól. Dodaj zaczyn, kaszę z mlekiem i oliwę. Wszystkie składniki mieszaj 20 minut mikserem na wolnych obrotach. Po wymieszaniu odstaw na 30 minut do fermentowania.
  2. Przełóż ciasto do natłuszczonych foremek, foremki powinny być wypełnione mniej więcej do 2/3 ich wysokości, może odrobinę wiecej. Odstaw ciasto pod przykryciem w ciepłe miejsce na 3-4 godziny do końcowego wyrastania. Dobrym miejscem na wyrastanie jest zamknięty piekarnik z włączonym światłem.
  3. Nagrzej piekarnik do temperatury 230 °C. Przed rozpoczęciem nagrzewania wstaw żaroodporny pojemnik z wodą, dzięki czemu piekarnik będzie naparowany. Oprósz delikatnie chleb maką i wstaw do piekarnika. Po 5 minutach zmniejsz temperaturę do 190 °C i piecz dalsze 35 minut (małe chlebki możesz wyciągnąć jakieś 10-15 minut wcześniej).
  4. Po upieczeniu chleba (popukany palcem w spód będzie wydawał głuchy odgłos) pozostaw go na kratce do ostygnięcia.
Chleb wyrasta. Niedługo wjedzie do piekarnika.
Chleb wyrasta. Niedługo wjedzie do piekarnika.
Kilka kromek w nieładzie rzuconych.
Kilka kromek w nieładzie rzuconych.
Kromki z bliska.
Kromki z bliska.
  Mały chlebuś jaglany mleczny.
Mały chlebuś jaglany mleczny.
Kromeczki na jeden kęs.
Kromeczki na jeden kęs.
Zainspiruj się kaszą! II edycja
inspirował blog AdamPiekarz.